achtergrond

Nieuws

Archief

dringende oproep tot steun aan matador

dringende oproep tot steun aan matador

20 aug 2015
'les casernes' in Mons onherroepelijk beschadigd!

Terwijl U dit leest wordt ‘Les casernes’, een recent woningbouwcomplex van het Brusselse bureau Matador in Bergen, pal in het midden van de ‘culturele kilometer’ van Mons 2015, onherroepelijk vernield door een laag witte verf die de subtiele ritmiek en volumewerking teniet doet. Aanstoker van deze aanslag is de gemachtigd ambtenaar van de provincie Henegouwen. Hij legde deze maatregel op volstrekt arbitraire wijze, en op basis van discutabele argumenten, op. De architecten werden bij deze beslissing geweerd. Het morele recht van de architect als auteur van een project wordt daarmee op schandalige wijze met de voeten getreden. Wij roepen elke lezer daarom met aandrang op om de steunbetuiging te ondertekenen die de architecten lanceerden.

Het gaat hier immers niet enkel om een particulier geval, maar om een haast onvoorstelbaar precedent. Als dit ongestraft kan, betekent dat zonder meer dat het werk van de architect als auteur, ergo het beroep zelf, geen enkele maatschappelijke erkenning meer geniet, en dus betekenisloos wordt. Meer informatie over dit project vindt U op de site van de architecten.

Een korte samenvatting van de feiten volgt hier.

De besmeuring van ‘Les casernes’ is een verhaal van ambtelijke en wettelijke willekeur zonder voorgaande. In 2006 won Matador samen met projectontwikkelaar Himmos de wedstrijd voor een nieuw woningencomplex op een braakliggend terrein binnen de oude stadswallen. De inzet was hoog: het complex ligt pal tussen het nieuwe ‘Arsonic’ en het ‘Manège’-theater, en bepaalt zo mee het gezicht van de ‘culturele kilometer’ die de stad met zicht op het evenement Mons 2015 wilde realiseren. Sowieso is de bouw van 126 woningen binnen een historische context een gebeurtenis van belang.

De kwaliteit van het project lag niet alleen in de imposante gevelbehandeling of de voortreffelijke kwaliteit van de plannen, maar zeker ook in de geraffineerde inplanting. De ontwerpers weken daarvoor af van het masterplan voor de site dat één U-vormig gebouw voorzag. Zij voorzagen echter een tweede, kleiner scharniervolume dat het nieuwe geheel elegant en duidelijk laat aansluiten bij het bestaande theater en justitiepaleis. Daardoor ontstonden aan beide zijden van dit scharniervolume volwaardige driehoekige publieke pleinen. Een ervan omlijst de oude ‘Tour de Valenciennes’ op voorbeeldige wijze. Het gewest en de stad werkten enthousiast mee aan het project, ondanks deze afwijkingen. Slechts op één punt onstond enige twijfel: de ‘zwarte’ (in feite zeer donkerbruine) steen die de architecten voorstelden was te veel in tegenspraak met het RCU. Bij de start van de werken werd echter een mock-up van de uiteindelijke gevels gemaakt, met een ander type, minder donkerbruine steen, die algemene instemming kreeg. De werken startten dus onder een goed gesternte.

De crisis gooide echter roet in het eten: terwijl een deel van het project reeds in ruwbouw klaar was, bleek dat er niet langer vraag was naar grotere appartementen. Een nieuw ontwerp voorzag daarom meer kleinere eenheden, zonder daarom te tornen aan de materiaalkeuze, de gevelbehandeling of de inplanting van het project. Een nieuwe bouwaanvraag had dus niet meer dan een formaliteit mogen zijn. Tot consternatie van alle betrokkenen oordeelde de gemachtigde ambtenaar van de provincie, die zich eerder geen lor van de gesprekken rond de eerste bouwaanvraag had aangetrokken, op 28 februari 2013 dat dit ontwerp niet conform was met het Gemeentelijk Stedenbouwkundig Reglement, en wel omdat de gevelsteen zwart zou zijn. Dat dus in weerwil van de eerdere instemming van de Waalse en stedelijke stedenbouwkundige administratie met het proefmodel van de gevel. Zelfs twee wetenschappelijke kleuranalyses wimpelde hij af met de sneer dat je experts alles kan laten beweren… De ambtelijke willekeur is daarmee ondubbelzinnig duidelijk, maar om onnaspeurbare redenen leek niemand deze man een strobreed in de weg te durven leggen.

De man speelde de zaak zelfs zeer hoog door de werken onmiddellijk en volledig stil te leggen – in volle winterperiode een calamiteit. Nadat de ontwikkelaar een eerste rechtszaak inspande ontstond zelfs een complete patstelling: de gemachtigd ambtenaar weigerde elke oplossing die niet aan zijn voorwaarden voldeed. Te weten:

  • Modification de la couleur du bâtiment clef (aanpassing van de kleur van het scharniergebouw)
  • Concernant le bâtiment principal, la volonté du fonctionnaire délégué serait de retravailler la façade pour casser le caractère monolithique de l’immeuble, pour le rendre plus “léger”. (wat het hoofdgebouw betreft zou het de wil van de gemachtigd ambtenaar zijn om het monolithisch karakter van het gebouw te breken om het ‘lichter’ te maken)

Vooral dat tweede punt is opmerkelijk: ten gronde gaat het er blijkbaar om dat het gebouw niet beantwoordt aan de meer frivole, lichte smaak van de ambtenaar, al heeft die dan – als jurist – geen enkele competentie op esthetisch vlak, of toch niet meer dan wie dan ook.

Na nog meer juridische schermutselingen bereikten de ambtenaar, de stad en de ontwikkelaar een compromis om o.a. delen van het scharniergebouw wit te schilderen. De architecten werden bij die besprekingen al snel geweerd. Kopers van appartementen werden helemaal buiten spel gezet (zelfs het heilige eigendomsrecht moet in België dus wijken voor de gemachtigd ambtenaar). Dit is een schande. Hier worden fundamentele rechten geschonden. Het auteursrecht is hier dode letter. Het eigendomsrecht evenzeer. Het bestuur geeft bovendien, door in één en hetzelfde dossier nu eens zus, dan weer zo te oordelen, blijk van volstrekte willekeur, tot en met in zijn argumentatie.

In het komende nummer van A+ gaat Michaël Ghyoot nader in op de inzet van dit merkwaardige stadsproject. Elkeen die echter op enige wijze begaan is met de morele rechten van architecten op hun werk moet nu, onmiddellijk in het geweer komen tegen wat hier gaande is. Te beginnen met het tekenen van de steunbetuiging.

tekst: Pieter T'Jonck gepubliceerd in A+ op 18.08.2015

Nieuwsbrieven

Nieuwsflash 2014 / 7

Nieuwsflash 2014 / 7 18 dec 2014

Nieuwsflash 2014 / 6

Nieuwsflash 2014 / 6 13 nov 2014

Nieuwsflash 2014 / 5

Nieuwsflash 2014 / 5 19 aug 2014

Nieuwsflash 2014 / 4

Nieuwsflash 2014 / 4 16 jun 2014

Nieuwsflash 2014 / 3

Nieuwsflash 2014 / 3 25 apr 2014

Nieuwsflash 2014 / 2

Nieuwsflash 2014 / 2 10 mrt 2014

Oudere berichten

Huidig voorzitter Sylvie Bruyninckx blikt terug op 2016 en geeft de fakkel door
Huidig voorzitter Sylvie Bruyninckx blikt terug op 2016 en geeft de fakkel door 13 dec 2016
Verplichte tienjarige burgerlijke aansprakelijkheid van aannemers, architecten en andere dienstverleners in de bouwsector
Verplichte tienjarige burgerlijke aansprakelijkheid van aannemers, architecten en andere dienstverleners in de bouwsector 24 okt 2016 nieuws
Bezoek AREAL ARCHITECTEN met BVA TEN HUIZE VAN 28/10/2016
Bezoek AREAL ARCHITECTEN met BVA TEN HUIZE VAN 28/10/2016 18 okt 2016 ten-huize-van
BVA Archigoldcup Antwerpen editie 2017 - inschrijven kan nog tot 31 oktober 2016
BVA Archigoldcup Antwerpen editie 2017 - inschrijven kan nog tot 31 oktober 2016 11 okt 2016 archigoldcup
Demain - le Film
Demain - le Film 13 sep 2016
Prof. Leo Van Broeck over Land use & Densiteit - BVA STANDPUNT
Prof. Leo Van Broeck over Land use & Densiteit - BVA STANDPUNT 13 sep 2016 standpunt
POSTGRADUAAT BIO-ECOLOGISCH BOUWEN EN WONEN 5 sep 2016 opleiding
Post-academische opleiding 'informatiebeheer voor bouwprojecten (BIM)' - Universiteit Gent
Post-academische opleiding 'informatiebeheer voor bouwprojecten (BIM)' - Universiteit Gent 15 jun 2016 opleiding
Architecten vragen eerlijk loon naar werk
Architecten vragen eerlijk loon naar werk 8 jun 2016
as-BUILTatTEST
as-BUILTatTEST 24 mei 2016 standpunt
koning kent ereteken toe aan de Laureaten van de Arbeid sector architect - ingenieur architect 19 mei 2016
petitie stedelijk zwembad Oostende
petitie stedelijk zwembad Oostende 9 mei 2016 petitie
Projective Habitat
Projective Habitat 22 apr 2016 wedstrijd
Startevent Groen in de Bouw - van landschap tot stad
Startevent Groen in de Bouw - van landschap tot stad 19 apr 2016 studiedag
Het Technisch Comité Architecten van het WTCB
Het Technisch Comité Architecten van het WTCB 18 apr 2016
VOORJAARSLEZING DIENST MONUMENTENZORG EN ARCHITECTUUR STAD GENT
VOORJAARSLEZING DIENST MONUMENTENZORG EN ARCHITECTUUR STAD GENT 4 apr 2016 lezing
Verplichte vorming van architecten - standpunt FAB en haar leden
Verplichte vorming van architecten - standpunt FAB en haar leden 30 mrt 2016
BVA steunt de campagne rond 'VERLOREN' PROJECTEN
BVA steunt de campagne rond 'VERLOREN' PROJECTEN 22 mrt 2016
AMO ARCHITECTUURREIS 2016 - HAMBURG, MÜNSTER en OSNABRÜCK.
AMO ARCHITECTUURREIS 2016 - HAMBURG, MÜNSTER en OSNABRÜCK. 16 mrt 2016
[W]interieuravonden in Mechelen
[W]interieuravonden in Mechelen 3 mrt 2016
KBKW lezing 22/03/2016 - 'universal design, uitgangspunt voor een integraal toegankelijk ontwerp'
KBKW lezing 22/03/2016 - 'universal design, uitgangspunt voor een integraal toegankelijk ontwerp' 3 mrt 2016
wetsontwerp verzekeringsplicht bouwaannemers ook voor BVA onaanvaardbaar
wetsontwerp verzekeringsplicht bouwaannemers ook voor BVA onaanvaardbaar 24 feb 2016 nieuws
de woningPAS-OP
de woningPAS-OP 23 feb 2016 standpunt
17/03 - EXPERT Day 'Doorgedreven energetische renovatie' - Mechelen
17/03 - EXPERT Day 'Doorgedreven energetische renovatie' - Mechelen 17 feb 2016 studiedag
RIBA International Prize
RIBA International Prize 1 feb 2016 architectuurprijs
Studentencomplex 'Gate 15' door BOB361 wint Belgische Prijs voor Architectuur
Studentencomplex 'Gate 15' door BOB361 wint Belgische Prijs voor Architectuur 6 jan 2016
VRP-congres open ruimte, open blik 17-18 maart 2016
VRP-congres open ruimte, open blik 17-18 maart 2016 10 dec 2015 congres
Editoral Voorzitter
Editoral Voorzitter 7 dec 2015
Permanente vorming voor architecten - enkele bedenkingen
Permanente vorming voor architecten - enkele bedenkingen 2 nov 2015 standpunt
Post-war building materials - lancering boek en website
Post-war building materials - lancering boek en website 28 okt 2015
Avond van de Architectuur 10 oktober 2015 - 3 korte videogesprekken
Avond van de Architectuur 10 oktober 2015 - 3 korte videogesprekken 28 okt 2015 debat
3 avonden rond 'de stad en Permeke' - 10 jaar Permeke
3 avonden rond 'de stad en Permeke' - 10 jaar Permeke 28 okt 2015
18 genomineerden dingen naar de Belgische prijs voor Architectuur 2015
18 genomineerden dingen naar de Belgische prijs voor Architectuur 2015 20 okt 2015 architectuurprijs
UIA - International conference "Architecture, the climate of the future" - 30/11/2015 13 okt 2015 conference
REGISTER VAN REGELGEVING
REGISTER VAN REGELGEVING 30 sep 2015 standpunt
BLAF architecten wint de Gentse BVA-Archigoldcup 2015!
BLAF architecten wint de Gentse BVA-Archigoldcup 2015! 23 sep 2015 archigoldcup
dringende oproep tot steun aan matador
dringende oproep tot steun aan matador 20 aug 2015
Vlaamse regering keurt vernieuwd bouwmeesterschap goed 30 jun 2015 nieuws
Studente schrijft Nederlandstalige handleiding voor indienen stedenbouwkundige vergunning in Wallonië 30 jun 2015 nieuws
Duurzaamheid, meer dan EPB
Duurzaamheid, meer dan EPB 25 jun 2015 standpunt
gratis voor BVA-leden: de FAB timesheet kostencalculator 24 jun 2015 bva-ledenvoordeel
G30 tegen economische en intellectuele verspilling bij belgische openbare architectuuropdrachten 23 jun 2015
UPA-BUA borderel van eenheidsprijzen 2014
UPA-BUA borderel van eenheidsprijzen 2014 9 jun 2015 bva-ledenvoordeel
ambitienota - architectuurcultuur is vliegwiel voor maatschappelijke innovatie
ambitienota - architectuurcultuur is vliegwiel voor maatschappelijke innovatie 29 apr 2015
VEA - technische artikels rond de installatie-eisen bij renovatie, van kracht sinds 1 januari 2015
VEA - technische artikels rond de installatie-eisen bij renovatie, van kracht sinds 1 januari 2015 15 apr 2015 innovatie
Oproep Architectuurboek Vlaanderen n°12
Oproep Architectuurboek Vlaanderen n°12 7 apr 2015
Architectuurlezingen duurzame transformatie
Architectuurlezingen duurzame transformatie 25 mrt 2015 lezing
Architectuurwijzer - lezing Emilio Tuñón, C-mine Genk 22/04
Architectuurwijzer - lezing Emilio Tuñón, C-mine Genk 22/04 23 mrt 2015 lezing
Wienerberger Brick Award 2016: oproep voor inschrijvingen 23 mrt 2015
BVA terugblik - architectuurcafés 2014 23 mrt 2015 debat
Provinciale Architectuurprijs Oost-Vlaanderen 2015
Provinciale Architectuurprijs Oost-Vlaanderen 2015 10 mrt 2015
TDS & THONET - EVENT VOOR ARCHITECTEN 26 MAART 2015
TDS & THONET - EVENT VOOR ARCHITECTEN 26 MAART 2015 4 mrt 2015
Dreigt de toenemende regelgeving de bouwkost onbetaalbaar te maken?
Dreigt de toenemende regelgeving de bouwkost onbetaalbaar te maken? 23 feb 2015 standpunt
Provinciale architectuurprijs - Patrimonium voor de toekomst 2015
Provinciale architectuurprijs - Patrimonium voor de toekomst 2015 23 feb 2015
Het belang van een Vlaams Bouwmeester
Het belang van een Vlaams Bouwmeester 5 feb 2015 standpunt
Finale Archigoldcup Antwerpen 2015
Finale Archigoldcup Antwerpen 2015 29 jan 2015
Archigoldcup Antwerpen 2015
Archigoldcup Antwerpen 2015 17 jan 2015 archigoldcup
Stone & Tile event 2015 in Gent op 22 en 23 januari
Stone & Tile event 2015 in Gent op 22 en 23 januari 16 jan 2015 update
Vacature hoofdredacteur van het magazine A+ Architecture in Belgium
Vacature hoofdredacteur van het magazine A+ Architecture in Belgium 12 jan 2015
Trekking BVA-Archigoldcup Antwerpen 2015
Trekking BVA-Archigoldcup Antwerpen 2015 18 dec 2014 archigoldcup
BVA ondertekent renovatiepakt
BVA ondertekent renovatiepakt 16 dec 2014
Tips & advies Bouw 12/11/2014 - Reactie AR-CO
Tips & advies Bouw 12/11/2014 - Reactie AR-CO 14 dec 2014
Tips & advies Bouw 12/11/2014 - Reactie Euromaf
Tips & advies Bouw 12/11/2014 - Reactie Euromaf 14 dec 2014
Business Zoo / Samenwerking voor BEN-renovaties
Business Zoo / Samenwerking voor BEN-renovaties 2 dec 2014
Gratis tool CAPEM COMPASS online
Gratis tool CAPEM COMPASS online 1 dec 2014
BVA over "Afschaffing Vlaams Bouwmeester"
BVA over "Afschaffing Vlaams Bouwmeester" 1 aug 2014
Memorandum 2014
Memorandum 2014 18 jun 2014