achtergrond

Nieuws

Archief

KLIMAAT: MOETEN WIJ PANIKEREN?

KLIMAAT: MOETEN WIJ PANIKEREN?

Standpunt
13 feb 2019

de eerst aangesprokenen én actief ondernemenden zijn architecten, zeker op het regionale en lokale vlak

Wie vandaag nog niet gehoord heeft van Anuna De Wever, Kyra Gantois,  Adéleaïde Charlier of Greta Thunberg, vertoefde waarschijnlijk al (als premature klimaatvluchteling ?) op planeet B.

Helaas, die planeet is er niet. En zelfs wie de actie “Youth for Climate” een beetje naïef vindt en als zeldzamer wordende  “klimaatscepticus” twijfelt aan de onrustwekkende voorspellingen en de veronderstelde oorzaken, kan niet anders dan besluiten dat we geen enkele inspanning uit de weg mogen gaan om een catastrofale toekomst te voorkomen. Want zelfs met een gezonde dosis twijfel aan oorzaak en gevolgen, moet je nog kunnen antwoorden op de vraag: wat als alle voorspellingen juist zijn? Bovendien dragen de meeste klimaatmaatregelen impliciet ook nog bij aan een gezondere en een meer duurzame leefomgeving, en dat willen we toch allemaal?

Is de toestand vandaag dermate dat we moeten beginnen panikeren? De verandering naar een maatschappij zonder enige invloed op het natuurlijke klimaat gaat misschien wel trager dan soms mogelijk is of verwacht mag worden,  maar de paniekaanval wordt waarschijnlijk mee veroorzaakt  door een gebrek aan informatie. Er is immers al heel wat werk verzet, en niet in het minst door … architecten.

Architecten, waaronder dus ook stedenbouwkundigen, spelen in deze noodzakelijke  transitie van onze leefomgeving immers een zeer belangrijke, en -op lokaal gebied- zelfs de meest  vooraanstaande rol. Niet alleen omdat woningen een zeer groot aandeel in het totaal energieverbruik hebben (en dus vandaag een grote CO2 uitstoot veroorzaken), maar ook omdat de manier van inrichting van de ruimte een grote weerslag heeft op de daarmee verbonden vereiste mobiliteit en de daarmee gepaard gaande extra CO2 productie.

Een vijfde (en daarmee het grootste aandeel) van de CO2 uitstoot in ons land komt van de (internationale) scheepvaart. De tweede grootste bron zijn de woningen met vandaag een aandeel van ongeveer 16 %. Het autoverkeer neemt met een aandeel van circa 14 % een 4-de plaats in op deze hitlijst.

Welnu, de bouwsector is er in geslaagd deze broeikasgasuitstoot van woningen te drukken met ruim 17 procent in de periode 1990-2016.  En vandaag behoren de ter beschikking staande maatregelen en innovaties  in deze sector nog steeds bij het zogenaamd laaghangend fruit, voor een betekenisvolle, snelle, betaalbare en bestendige vermindering van de aanmaak van dit gas. Laat ons op dit élan verder gaan, maar dat betekent nu meer dan ooit ook: alle hens aan dek!

Hoewel alle extra hulp nog steeds meer dan welkom is, betekent bovenstaande verandering in de voorgaande decennia dat in onze sector al heel vroeg heel wat gaande was voor het klimaatvraagstuk, zelfs ruim voordat de huidige initiatiefnemers van “Youth for Climate” geboren waren. En er staat nog heel wat op til. Vermelden we bijvoorbeeld het Team Vlaams Bouwmeester en hun ontwerpend onderzoek naar klimaatwijken en ja, met zelfs heuse pilootprojecten van energiewijken.

Ook de overheid, via  bijvoorbeeld het Departement Omgeving Vlaanderen, heeft een immer uitbreidende kennisbank met maatregelen die steden en gemeenten ondersteunt bij  een klimaatbestendige inrichting van de omgeving. Daarbij wordt niet alleen ingegrepen op de vermindering van de CO2 uitstoot om verdere klimaatverandering zo veel mogelijk te voorkomen (mitigatie), maar wordt ook ingezet op het opvangen (adaptatie) van deze veranderingen (zoals hittestress, langdurige droogte en overvloedige neerslag)

Tot slot legt ook de Europese Unie in de woningbouw verplichtende maatregelen op met het intussen welbekende  BEN-concept: het ‘Bijna-EnergieNeutraal’ bouwen, dat vanaf 2021 de standaard wordt voor nieuwbouwwoningen in Vlaanderen en in heel Europa zelfs.

 

Maar buiten deze en nog vele andere initiatieven, zullen wij als beroepsvereniging er met alle macht voor ijveren dat de middelen voor onderzoek en innovatieve ontwikkelingen in de bouw met een positief effect op de klimaatneutraliteit, voldoende sterk blijven stijgen. Enkel  een gedragsverandering zal immers helemaal niet volstaan, zonder (zelfs hopelijk disruptieve) innovaties, zijn de gestelde doelen onhaalbaar.

Minstens daarom zouden wij architecten nu al, enkel nog projecten mogen aanvaarden die op zijn minst leiden tot Bijna-Energieneutraal Bouwen. De nodige technologieën daarvoor zijn  immers al geruime ter beschikking, laat ons ze dan zonder uitzondering gebruiken en verbeteren.

Een warme oproep dus aan alle architecten, stedenbouwkundigen,… om meer ruchtbaarheid te geven aan de sterke rol die wij vervullen en aan hoe wij concreet en in belangrijke mate bijdragen aan oplossingen. Paniek, steeds een slechte raadgever, kan daardoor misschien vermeden worden.

Nieuwsbrieven

BVA nieuws juni 2020 - editie 02

BVA nieuws juni 2020 - editie 02 8 jun 2020

BVA nieuws april 2020 - editie 01

BVA nieuws april 2020 - editie 01 27 apr 2020

BVA nieuws september 2019 - editie 04

BVA nieuws september 2019 - editie 04 25 sep 2019

Meer nieuws

OPROEP 'ARCHITECT = TEAM'
OPROEP 'ARCHITECT = TEAM' 8 jun 2020 Oproep
World Architecture Day 2020 - towards a better urban future
World Architecture Day 2020 - towards a better urban future 3 sep 2020
WTCB - CSTC workshop City and buildings transformation
WTCB - CSTC workshop City and buildings transformation 3 sep 2020
International Conference on Building Envelopes of the Future, 26-27 October 2020, Bern - Switzerland
International Conference on Building Envelopes of the Future, 26-27 October 2020, Bern - Switzerland 10 aug 2020
Celebrating the art and skill of architectural drawing
Celebrating the art and skill of architectural drawing 10 aug 2020
oproep kandidaten provinciale raden van de orde van architecten
oproep kandidaten provinciale raden van de orde van architecten 23 jul 2020
Ugent-postacademische opleiding 'energietechniek in gebouwen' - 15/09/2020-19/01/2021
Ugent-postacademische opleiding 'energietechniek in gebouwen' - 15/09/2020-19/01/2021 23 jul 2020
Inschrijvingen voor Archigoldcup Gent 2020 geopend
Inschrijvingen voor Archigoldcup Gent 2020 geopend 3 jul 2020
Erik Wieërs aangesteld als nieuw Vlaams Bouwmeester
Erik Wieërs aangesteld als nieuw Vlaams Bouwmeester 28 jun 2020
European Heritage Awards / Europa Nostra Awards 2021: Open for submissions
European Heritage Awards / Europa Nostra Awards 2021: Open for submissions 1 jul 2020
Coronacrisis - Architecten kunnen alle activiteiten volledig uitoefenen
Coronacrisis - Architecten kunnen alle activiteiten volledig uitoefenen 11 mei 2020
Coronavirus - uw rol als architect mbt een 'coronaveilige' werf
Coronavirus - uw rol als architect mbt een 'coronaveilige' werf 19 mrt 2020
Kristaan Borret blijft Brussels bouwmeester
Kristaan Borret blijft Brussels bouwmeester 7 mei 2020
Werkzaamheden uitvoeren aan de gemene muur: bezint vooraleer u begint
Werkzaamheden uitvoeren aan de gemene muur: bezint vooraleer u begint 24 apr 2020
Coronacrisis - Vlaamse regering verlengt geldigheidsduur omgevingsvergunningen met zes maanden
Coronacrisis - Vlaamse regering verlengt geldigheidsduur omgevingsvergunningen met zes maanden 22 apr 2020
Biennale Architettura 2020 uitgesteld
Biennale Architettura 2020 uitgesteld 14 apr 2020
2020 Prize - Genius Loci - Spirit of the place
2020 Prize - Genius Loci - Spirit of the place 10 apr 2020
UIA2020RIO IS POSTPONED TO 18-22 JULY 2021
UIA2020RIO IS POSTPONED TO 18-22 JULY 2021 23 mrt 2020
NAVERSLAG BVA NIEUWJAARSEVENT MET OPEN GESPREK OVER 'DE ERFENIS VAN LEO VAN BROECK'
NAVERSLAG BVA NIEUWJAARSEVENT MET OPEN GESPREK OVER 'DE ERFENIS VAN LEO VAN BROECK' 4 mrt 2020
Uitstel en verplaatsing BVA-activiteiten wegens het Coronavirus
Uitstel en verplaatsing BVA-activiteiten wegens het Coronavirus 12 mrt 2020
Enquête flexibiliteit van planningsinstrumenten
Enquête flexibiliteit van planningsinstrumenten 5 mrt 2020
BENOR fotowedstrijd - 1000 foto's voor een kwaliteitsvolle bouwplaats
BENOR fotowedstrijd - 1000 foto's voor een kwaliteitsvolle bouwplaats 4 mrt 2020 Wedstrijd
KULeuven-Juridische opleiding voor gerechtsdeskundige
KULeuven-Juridische opleiding voor gerechtsdeskundige 18 nov 2019 Opleiding
OPROEP VOOR BAUKULTUR
OPROEP VOOR BAUKULTUR 20 jun 2019
Union of international associations of architects
Union of international associations of architects 20 feb 2020 Update