achtergrond

Nieuws

Archief

Duurzaamheid, meer dan EPB

Duurzaamheid, meer dan EPB

Standpunt
25 jun 2015

BVA standpunt juni 2015

Bijna 10 jaar geleden werd de EPB-regelgeving ingevoerd om bouwers en verbouwers te verplichten om op een duurzame manier met energie om te gaan. E- en K-peilen behoren intussen tot de dagelijkse bouwterminologie. Maar hoe duurzaam en effeciënt is de EPB-regelgeving echt?

Als beroepsvereniging voor architecten ondersteunt BVA een gerichte duurzame evolutie in het bouwgebeuren. Architecten dragen hierin een belangrijke maatschappelijke verantwoordelijkheid. Steeds meer wordt duidelijk dat energiebeperking slechts een deel van de oplossing naar duurzaam bouwen is. Het ontwerpproces op zich, de vertaling van een programma, de inplanting, de mobiliteit, de relatie tot het landschap, het watergebruik, het materiaalgebruik, de leefbaarheid, de toegankelijkheid, de betaalbaarheid… Het zijn stuk voor stuk belangrijke bezorgdheden voor de opdrachtgever en architect om de duurzaamheid van een ontwerp te garanderen en de toekomstige generaties niet te hypothekeren. BVA beklemtoont de blijvende noodzaak van de creatieve rol van de architect in dit complexe gebeuren​.

Bij onze leden van de beroepsvereniging kunnen we inzake EPB heel veel positieve reacties noteren, maar tegelijk zijn ook heel wat kritische geluiden waar te nemen. De EPB-regelgeving is in het leven geroepen als een controle-instrument voor de overheid. Het E-peil is in dat opzicht een theoretisch kengetal dat laat weten wanneer iemand binnen de lijntjes kleurt of niet, los van het reële energieverbruik. Veel architecten beginnen het E-peil echter ook als praktische toetssteen te gebruiken om zo een inzicht te krijgen in de energetische aspecten van hun gebouw. Hiervoor is het E-peil niet zo geschikt omdat het uitgaat van een aantal theoretische aannames (eenzelfde temperatuur in het hele gebouw, interne winsten ...). Bovendien is de samenstelling van het E-peil weinig inzichtelijk. Welke E-punten zijn het resultaat van welke maatregelen? De strenge verplichtingen enerzijds en het gebrek aan transparantie anderzijds hebben ervoor gezorgd dat soms blind een E-peil nagejaagd wordt zonder zich rekenschap te geven van de uiteindelijke kwaliteit en logica van het ontwerp. Overigens leidt de focus van EPB op het primair energieverbruik van de woning nogal eens tot toevlucht naar hoogtechnologische installaties in plaats van eerst de beperking van de energievraag te onderzoeken door bijvoorbeeld inplanting, oriëntatie en zo meer.

Gezond verstand en architecturale kennis worden in een dergelijke berekeningswijze niet altijd beloond. Bovendien maakt de theoretische benadering het niet eenvoudig om inzicht te verkrijgen in de maatregelen die het meest effect hebben en om erop een overtuigende manier met bouwheren over te communiceren. BVA begrijpt het opzet van het door de EPB-verslaggever berekende E-peil als controle-instrument voor de regelgevende overheid, maar pleit tegelijk voor meer inzicht en gebruiksvriendelijkheid in de berekeningswijze. Hierdoor zal het draagvlak zowel bij bouwprofessionelen als bij bouwheren aanzienlijk toenemen. Daarom zouden instrumenten om op eenvoudige en heldere manier doorgedreven optimalisaties en alternatieven te onderzoeken tot de mogelijkheden moeten behoren. Nu wordt deze vaak tijdrovende inspanning enkel uitgevoerd door de betere EPB-verslaggever.

BVA schreef reeds in een artikel dat bouwen de voorbije tien jaar niet goedkoper is geworden. De verstrengde energie-eisen zijn hier mede verantwoordelijk voor en de deadline voor de EPB-eindaangifte laat fasering niet toe. Het credo dat groene maatregelen zichzelf terugbetalen is best verdedigbaar, maar als het bouwbudget bij aanvang ontbreekt leidt dit ertoe dat de bouwheer afhaakt. Met de focus op duurzaamheid in zijn globaliteit pleit BVA voor een haalbaar traject voor iedereen en fasering zou dan tot de mogelijkheden moeten behoren. Een bijkomend nadeel van een eenmalige controle kort na de oplevering is dat de bouwheer minder gemotiveerd wordt om bijkomend energetisch te investeren op middellange of langere termijn. Naast nieuwbouw is deze bekommernis voor renovatie nog een stuk groter. Heel dikwijls wordt er namelijk gerenoveerd omdat dit gefaseerd kan gebeuren. Met het renovatiepact in gedachten wilt BVA heel duidelijk stellen dat de beroepsvereniging een pleitbezorger is van betaalbaar wonen voor iedereen. Duurzaamheid betekent in dit opzicht in de eerste plaats geleidelijke, betaalbare maatregelen en een aangepast subsidiebeleid. In het andere geval mag de overheid verwachten dat er in de illegaliteit zal verbouwd worden. Dit kan niet de bedoeling zijn van een bestuur dat op duurzame wijze vooruit wil.

BVA gelooft steevast in een duurzame ontwikkeling van het architectuurlandschap. Zij benadrukt hierbij de rol van de architecten in de transformatie naar een duurzaam maatschappelijk bewustzijn. BVA wilt deze transformatie in zijn globaliteit aanschouwen en benadrukt de noodzaak van energetisch “bouwen en verbouwen” als onderdeel van dit proces. Om een duurzaam maatschappelijk bewustzijn te creëren , is samenwerking vereist tussen alle geledingen van de maatschappij. BVA doet hiermee een warme oproep om overtuigd en kritisch te evolueren naar een duurzame toekomst.

Noot:

Sinds 2006 is de EPB-regelgeving van kracht. Het was de start van een krachtige evolutie in het bouwgebeuren. Naar aanleiding van de naderende tiende verjaardag nam BVA graag de tijd voor een kritische analyse.

De E-peileis geldt sinds het ontstaan voor nieuwbouwprojecten en sinds 2015 ook voor ingrijpende energetische renovaties. Het berekende E-peil of energieprestatiepeil van een gebouw staat voor het berekend primair energieverbruik ervan, tegenover het referentieverbruik bij E100 voor datzelfde gebouw. Dat berekend verbruik hangt af van een reeks factoren zoals isolatie, bouwknopen, luchtdichtheid, zonnewinsten, thermische inertie, oververhittingsrisico, de toegepaste installatietechnieken voor o.a. koeling, verwarming, ventilatie, sanitair warm water, verlichting (bij kantoren) en eventuele hernieuwbare energie, met eisen afhankelijk van het project. Het E-peil houdt dus met meer factoren rekening dan het K-peil of de jaarlijkse netto-energiebehoefte voor ruimteverwarming.

De overheid legde in 2006 de eis vast op E100. Voor bouwaanvragen ingediend vanaf 2010 wijzigde dit naar E80, in 2012 verstrengde dit verder naar E70 om vanaf 2014 tot op vandaag te evolueren naar E60. Op korte termijn wordt deze E-peildaling verdergezet, want bouwaanvragen ingediend na 2016 zullen moeten voldoen aan E50. Deze stelselmatige verstrenging eindigt met de E30-eis vanaf 2021.

Nieuwsbrieven

BVA nieuws september 2019 - editie 04

BVA nieuws september 2019 - editie 04 25 sep 2019

BVA nieuws juni 2019 - editie 03

BVA nieuws juni 2019 - editie 03 6 jun 2019

BVA nieuws april 2019 - editie 02

BVA nieuws april 2019 - editie 02 30 apr 2019

Meer nieuws

Coronavirus - uw rol als architect mbt een 'coronaveilige' werf
Coronavirus - uw rol als architect mbt een 'coronaveilige' werf 19 mrt 2020
UIA2020RIO IS POSTPONED TO 18-22 JULY 2021
UIA2020RIO IS POSTPONED TO 18-22 JULY 2021 23 mrt 2020
NAVERSLAG BVA NIEUWJAARSEVENT MET OPEN GESPREK OVER 'DE ERFENIS VAN LEO VAN BROECK'
NAVERSLAG BVA NIEUWJAARSEVENT MET OPEN GESPREK OVER 'DE ERFENIS VAN LEO VAN BROECK' 4 mrt 2020
Uitstel en verplaatsing BVA-activiteiten wegens het Coronavirus
Uitstel en verplaatsing BVA-activiteiten wegens het Coronavirus 12 mrt 2020
26/03 - Webinar Ventilative Cooling – Design and examples
26/03 - Webinar Ventilative Cooling – Design and examples 10 mrt 2020
Enquête flexibiliteit van planningsinstrumenten
Enquête flexibiliteit van planningsinstrumenten 5 mrt 2020
HUB ARCHITECTEN WINNEN DE BVA-ARCHIGOLDCUP ANTWERPEN EDITIE 2020
HUB ARCHITECTEN WINNEN DE BVA-ARCHIGOLDCUP ANTWERPEN EDITIE 2020 11 feb 2020 Archigoldcup
BENOR fotowedstrijd - 1000 foto's voor een kwaliteitsvolle bouwplaats
BENOR fotowedstrijd - 1000 foto's voor een kwaliteitsvolle bouwplaats 4 mrt 2020 Wedstrijd
6/05/2020 - OSLO- Workshop Urban Home Ventilation
6/05/2020 - OSLO- Workshop Urban Home Ventilation 28 feb 2020
Erfgoed, nog duurzamer? Gorduna Colloquium 27 maart 2020 Jezuïetenkerk Lier
Erfgoed, nog duurzamer? Gorduna Colloquium 27 maart 2020 Jezuïetenkerk Lier 21 feb 2020
Colloquium Orde van Architecten | Batibouw 2020
Colloquium Orde van Architecten | Batibouw 2020 6 feb 2020 Colloquium
Getting the measure of Baukultur – pour un espace de vie de qualité (presentations and videos of the conference 4th-5th november 2019, Geneva)
Getting the measure of Baukultur – pour un espace de vie de qualité (presentations and videos of the conference 4th-5th november 2019, Geneva) 14 jan 2020 Conference
Bauhaus 100! - Design Museum Gent
Bauhaus 100! - Design Museum Gent 10 dec 2019 Tentoonstelling
KULeuven-Juridische opleiding voor gerechtsdeskundige
KULeuven-Juridische opleiding voor gerechtsdeskundige 18 nov 2019 Opleiding
CALL FOR NOMINATIONS: INTERNATIONAL CONTEXTUAL ARCHITECTURE AWARD
CALL FOR NOMINATIONS: INTERNATIONAL CONTEXTUAL ARCHITECTURE AWARD 18 nov 2019
International Competition: Architectural Landscape Design Concept of Tuchkov Buyan Park in Saint Petersburg
International Competition: Architectural Landscape Design Concept of Tuchkov Buyan Park in Saint Petersburg 18 nov 2019
Orde van Architecten – Vlaamse Raad wil btw-tarief van 6% voor sloop en heropbouw voor heel Vlaanderen - Steun uit politieke hoek
Orde van Architecten – Vlaamse Raad wil btw-tarief van 6% voor sloop en heropbouw voor heel Vlaanderen - Steun uit politieke hoek 8 okt 2019
Results of the Baku International Architecture Award
Results of the Baku International Architecture Award 27 jun 2019
OPROEP VOOR BAUKULTUR
OPROEP VOOR BAUKULTUR 20 jun 2019
UPA-BUA borderel van eenheidsprijzen 2017
UPA-BUA borderel van eenheidsprijzen 2017 18 apr 2017 Producten BVA ledenvoordeel
Union of international associations of architects
Union of international associations of architects 20 feb 2020 Update
De Kamer keurt de hervorming goed van de verzekering in de bouwsector:
De Kamer keurt de hervorming goed van de verzekering in de bouwsector: 13 mei 2019