achtergrond

Nieuws

Archief

Duurzaamheid, meer dan EPB

Duurzaamheid, meer dan EPB

Standpunt
25 jun 2015

BVA standpunt juni 2015

Bijna 10 jaar geleden werd de EPB-regelgeving ingevoerd om bouwers en verbouwers te verplichten om op een duurzame manier met energie om te gaan. E- en K-peilen behoren intussen tot de dagelijkse bouwterminologie. Maar hoe duurzaam en effeciënt is de EPB-regelgeving echt?

Als beroepsvereniging voor architecten ondersteunt BVA een gerichte duurzame evolutie in het bouwgebeuren. Architecten dragen hierin een belangrijke maatschappelijke verantwoordelijkheid. Steeds meer wordt duidelijk dat energiebeperking slechts een deel van de oplossing naar duurzaam bouwen is. Het ontwerpproces op zich, de vertaling van een programma, de inplanting, de mobiliteit, de relatie tot het landschap, het watergebruik, het materiaalgebruik, de leefbaarheid, de toegankelijkheid, de betaalbaarheid… Het zijn stuk voor stuk belangrijke bezorgdheden voor de opdrachtgever en architect om de duurzaamheid van een ontwerp te garanderen en de toekomstige generaties niet te hypothekeren. BVA beklemtoont de blijvende noodzaak van de creatieve rol van de architect in dit complexe gebeuren​.

Bij onze leden van de beroepsvereniging kunnen we inzake EPB heel veel positieve reacties noteren, maar tegelijk zijn ook heel wat kritische geluiden waar te nemen. De EPB-regelgeving is in het leven geroepen als een controle-instrument voor de overheid. Het E-peil is in dat opzicht een theoretisch kengetal dat laat weten wanneer iemand binnen de lijntjes kleurt of niet, los van het reële energieverbruik. Veel architecten beginnen het E-peil echter ook als praktische toetssteen te gebruiken om zo een inzicht te krijgen in de energetische aspecten van hun gebouw. Hiervoor is het E-peil niet zo geschikt omdat het uitgaat van een aantal theoretische aannames (eenzelfde temperatuur in het hele gebouw, interne winsten ...). Bovendien is de samenstelling van het E-peil weinig inzichtelijk. Welke E-punten zijn het resultaat van welke maatregelen? De strenge verplichtingen enerzijds en het gebrek aan transparantie anderzijds hebben ervoor gezorgd dat soms blind een E-peil nagejaagd wordt zonder zich rekenschap te geven van de uiteindelijke kwaliteit en logica van het ontwerp. Overigens leidt de focus van EPB op het primair energieverbruik van de woning nogal eens tot toevlucht naar hoogtechnologische installaties in plaats van eerst de beperking van de energievraag te onderzoeken door bijvoorbeeld inplanting, oriëntatie en zo meer.

Gezond verstand en architecturale kennis worden in een dergelijke berekeningswijze niet altijd beloond. Bovendien maakt de theoretische benadering het niet eenvoudig om inzicht te verkrijgen in de maatregelen die het meest effect hebben en om erop een overtuigende manier met bouwheren over te communiceren. BVA begrijpt het opzet van het door de EPB-verslaggever berekende E-peil als controle-instrument voor de regelgevende overheid, maar pleit tegelijk voor meer inzicht en gebruiksvriendelijkheid in de berekeningswijze. Hierdoor zal het draagvlak zowel bij bouwprofessionelen als bij bouwheren aanzienlijk toenemen. Daarom zouden instrumenten om op eenvoudige en heldere manier doorgedreven optimalisaties en alternatieven te onderzoeken tot de mogelijkheden moeten behoren. Nu wordt deze vaak tijdrovende inspanning enkel uitgevoerd door de betere EPB-verslaggever.

BVA schreef reeds in een artikel dat bouwen de voorbije tien jaar niet goedkoper is geworden. De verstrengde energie-eisen zijn hier mede verantwoordelijk voor en de deadline voor de EPB-eindaangifte laat fasering niet toe. Het credo dat groene maatregelen zichzelf terugbetalen is best verdedigbaar, maar als het bouwbudget bij aanvang ontbreekt leidt dit ertoe dat de bouwheer afhaakt. Met de focus op duurzaamheid in zijn globaliteit pleit BVA voor een haalbaar traject voor iedereen en fasering zou dan tot de mogelijkheden moeten behoren. Een bijkomend nadeel van een eenmalige controle kort na de oplevering is dat de bouwheer minder gemotiveerd wordt om bijkomend energetisch te investeren op middellange of langere termijn. Naast nieuwbouw is deze bekommernis voor renovatie nog een stuk groter. Heel dikwijls wordt er namelijk gerenoveerd omdat dit gefaseerd kan gebeuren. Met het renovatiepact in gedachten wilt BVA heel duidelijk stellen dat de beroepsvereniging een pleitbezorger is van betaalbaar wonen voor iedereen. Duurzaamheid betekent in dit opzicht in de eerste plaats geleidelijke, betaalbare maatregelen en een aangepast subsidiebeleid. In het andere geval mag de overheid verwachten dat er in de illegaliteit zal verbouwd worden. Dit kan niet de bedoeling zijn van een bestuur dat op duurzame wijze vooruit wil.

BVA gelooft steevast in een duurzame ontwikkeling van het architectuurlandschap. Zij benadrukt hierbij de rol van de architecten in de transformatie naar een duurzaam maatschappelijk bewustzijn. BVA wilt deze transformatie in zijn globaliteit aanschouwen en benadrukt de noodzaak van energetisch “bouwen en verbouwen” als onderdeel van dit proces. Om een duurzaam maatschappelijk bewustzijn te creëren , is samenwerking vereist tussen alle geledingen van de maatschappij. BVA doet hiermee een warme oproep om overtuigd en kritisch te evolueren naar een duurzame toekomst.

Noot:

Sinds 2006 is de EPB-regelgeving van kracht. Het was de start van een krachtige evolutie in het bouwgebeuren. Naar aanleiding van de naderende tiende verjaardag nam BVA graag de tijd voor een kritische analyse.

De E-peileis geldt sinds het ontstaan voor nieuwbouwprojecten en sinds 2015 ook voor ingrijpende energetische renovaties. Het berekende E-peil of energieprestatiepeil van een gebouw staat voor het berekend primair energieverbruik ervan, tegenover het referentieverbruik bij E100 voor datzelfde gebouw. Dat berekend verbruik hangt af van een reeks factoren zoals isolatie, bouwknopen, luchtdichtheid, zonnewinsten, thermische inertie, oververhittingsrisico, de toegepaste installatietechnieken voor o.a. koeling, verwarming, ventilatie, sanitair warm water, verlichting (bij kantoren) en eventuele hernieuwbare energie, met eisen afhankelijk van het project. Het E-peil houdt dus met meer factoren rekening dan het K-peil of de jaarlijkse netto-energiebehoefte voor ruimteverwarming.

De overheid legde in 2006 de eis vast op E100. Voor bouwaanvragen ingediend vanaf 2010 wijzigde dit naar E80, in 2012 verstrengde dit verder naar E70 om vanaf 2014 tot op vandaag te evolueren naar E60. Op korte termijn wordt deze E-peildaling verdergezet, want bouwaanvragen ingediend na 2016 zullen moeten voldoen aan E50. Deze stelselmatige verstrenging eindigt met de E30-eis vanaf 2021.

Nieuwsbrieven

BVA nieuws september 2019 - editie 04

BVA nieuws september 2019 - editie 04 25 sep 2019

BVA nieuws juni 2019 - editie 03

BVA nieuws juni 2019 - editie 03 6 jun 2019

BVA nieuws april 2019 - editie 02

BVA nieuws april 2019 - editie 02 30 apr 2019

BVA nieuws februari 2019 - editie 01

BVA nieuws februari 2019 - editie 01 28 feb 2019

Meer nieuws

HERMAN JULT: NIEUWE BVA-VOORZITTER
HERMAN JULT: NIEUWE BVA-VOORZITTER 20 sep 2019
BVA bezoek aan de gebouwen van de Raad Van Europa op 11/10/2019
BVA bezoek aan de gebouwen van de Raad Van Europa op 11/10/2019 15 okt 2019
UIA2020RIO - 27th World Congress of Architects
UIA2020RIO - 27th World Congress of Architects 14 okt 2019
CALL FOR PROPOSALS: DEADLINE EXTENDED! 'An Architecture Guide to the UN 17 Sustainable Development Goals'
CALL FOR PROPOSALS: DEADLINE EXTENDED! 'An Architecture Guide to the UN 17 Sustainable Development Goals' 14 okt 2019
Orde van Architecten – Vlaamse Raad wil btw-tarief van 6% voor sloop en heropbouw voor heel Vlaanderen - Steun uit politieke hoek
Orde van Architecten – Vlaamse Raad wil btw-tarief van 6% voor sloop en heropbouw voor heel Vlaanderen - Steun uit politieke hoek 8 okt 2019
Emile-José Fettweis architect - tentoonstelling 12 oktober - 20 december 2019
Emile-José Fettweis architect - tentoonstelling 12 oktober - 20 december 2019 7 okt 2019
ZOOM + BONTINCK architecten wint BVA-archigoldcup Gent 2019
ZOOM + BONTINCK architecten wint BVA-archigoldcup Gent 2019 20 sep 2019
vanaf 8 oktober 2019: postgraduaatopleiding 'Mens- en milieuvriendelijk bouwen en wonen'
vanaf 8 oktober 2019: postgraduaatopleiding 'Mens- en milieuvriendelijk bouwen en wonen' 17 sep 2019 Opleiding
Brussel krijgt een hypermodern Schumanplein
Brussel krijgt een hypermodern Schumanplein 17 sep 2019
POSTGRADUAATOPLEIDING - 'Mens- en milieuvriendelijk bouwen en wonen'
POSTGRADUAATOPLEIDING - 'Mens- en milieuvriendelijk bouwen en wonen' 8 aug 2019
UIA Friendly and Inclusive Spaces Award - call for entries
UIA Friendly and Inclusive Spaces Award - call for entries 6 aug 2019 Wedstrijd
UIA- The daylight Award 2020 - Call for nominations
UIA- The daylight Award 2020 - Call for nominations 6 aug 2019
Barbara Cappochin Biennal - International Architecture Prize
Barbara Cappochin Biennal - International Architecture Prize 6 aug 2019
ACE-UIA International Conference on Design Competitions UNESCO Headquarters, Paris, 25 October 2019 Registration open
ACE-UIA International Conference on Design Competitions UNESCO Headquarters, Paris, 25 October 2019 Registration open 6 aug 2019
Results of the Baku International Architecture Award
Results of the Baku International Architecture Award 27 jun 2019
Helsinki East Urban Centre - international ideas competition 2019-2020
Helsinki East Urban Centre - international ideas competition 2019-2020 26 jun 2019 Wedstrijd
OPROEP VOOR BAUKULTUR
OPROEP VOOR BAUKULTUR 20 jun 2019
Open ideas competition - Viinikanlahti 2030 – New lakeside district in the city centre
Open ideas competition - Viinikanlahti 2030 – New lakeside district in the city centre 4 jun 2019
Oproep voor een beter milieubeleid
Oproep voor een beter milieubeleid 18 apr 2019 Standpunt
De Kamer keurt de hervorming goed van de verzekering in de bouwsector:
De Kamer keurt de hervorming goed van de verzekering in de bouwsector: 13 mei 2019
KLIMAAT: MOETEN WIJ PANIKEREN?
KLIMAAT: MOETEN WIJ PANIKEREN? 13 feb 2019 Standpunt
2019 World Architecture Day International Poster Design Competition
2019 World Architecture Day International Poster Design Competition 3 apr 2019
22-02-2019 lancering Stynen Academy
22-02-2019 lancering Stynen Academy 5 feb 2019
A+more jaarabonnement aan 199 euro (incl. BTW) ipv 250 euro (incl. BTW) exclusief voor BVA-leden
A+more jaarabonnement aan 199 euro (incl. BTW) ipv 250 euro (incl. BTW) exclusief voor BVA-leden 4 feb 2019 BVA ledenvoordeel
Minister Gatz maakt resultaten bekend van grootschalig onderzoek naar sociaaleconomische positie van architecten en designers
Minister Gatz maakt resultaten bekend van grootschalig onderzoek naar sociaaleconomische positie van architecten en designers 5 mrt 2018
UPA-BUA borderel van eenheidsprijzen 2017
UPA-BUA borderel van eenheidsprijzen 2017 18 apr 2017 Producten BVA ledenvoordeel
Union of international associations of architects
Union of international associations of architects 9 sep 2017 Update