achtergrond

Nieuws

Actueel

Minister Gatz maakt resultaten bekend van grootschalig onderzoek naar sociaaleconomische positie van architecten en designers

Minister Gatz maakt resultaten bekend van grootschalig onderzoek naar sociaaleconomische positie van architecten en designers

5 mrt 2018

Vlaams minister van Cultuur, Jeugd, Media en Brussel Sven Gatz, het Departement Cultuur, Jeugd en Media, de onderzoeksgroep CuDOS van de Universiteit Gent en de Orde van Architecten – Vlaamse Raad maakten zondag 4 maart de resultaten bekend van het grootschalig onderzoek naar de sociaaleconomische positie van architecten en designers. Architecten en designers zijn gepassioneerd door hun beroep. De toenemende administratieve lasten, groeiende verantwoordelijkheden, lange uren en financiële onzekerheid drukken echter een sterke stempel op de jobtevredenheid van designers en nog meer op die van architecten.

Het Departement Cultuur, Jeugd en Media van de Vlaamse overheid voerde eerder al twee gelijkaardige onderzoeken naar de sociaaleconomische positie van creatieve beroepen. In 2014 werden de acteurs bevraagd, en later, in 2016, volgden de audiovisuele sector, beeldend kunstenaars, auteurs, muzikanten en podiumkunstenaars. Architecten en designers zijn onderwerp van een derde studie.

In deze studie wordt het profiel, de arbeidssituatie en de daaruit voortvloeiende sociaaleconomische condities bij architecten en designers bestudeerd. Er wordt gefocust op verloning, man/vrouw-verhoudingen, jobtevredenheid, samenhang van het netwerk, en de werkomstandigheden van architecten en designers. De onderzoeksgroep CuDOS verzamelde via een online survey gegevens bij 1840 architecten (25% van het totaal aantal Vlaamse architecten) en 578 designers.

9 op 10 architecten wil wettelijk vastgelegd minimum ereloon

Wanneer architecten aan de slag gaan, is dit zo goed als altijd als zelfstandige (95%) en werken zij gemiddeld zo’n 50 uur per week. Zelfstandige architecten verdienen gemiddeld 29.807 euro netto per jaar. Architecten geven aan dat deze verloning niet in verhouding staat tot de vereiste competenties, verantwoordelijkheden en de werkuren die ze presteren. Veel werkuren blijven onbetaald: administratie, leveren van advies, omgaan met de veranderende regelgeving… Een aanzienlijke groep architecten ervaart de voorbije decennia een toenemende werkdruk door alsmaar bijkomende administratieve lasten. Slechts 27% van de architecten is tevreden over de vergoeding die men krijgt voor geleverde prestaties en 65% geeft aan dat de financiële onzekerheid groot is. Een ongeveer even groot aantal (64%) geeft aan dat de druk van bouwheren, confraters en anderen soms te groot is. 90% van de architecten is dan ook van mening dat er een wettelijk minimum moet komen voor het ereloon van architecten.

Veel architecten geven aan dat ze een passie hebben voor hun vak, maar voegen eraan toe dat het creatieve aspect in de praktijk te weinig aan bod komt. Opvallend ook: maar liefst 78% geeft aan dat bouwheren en opdrachtgevers vaak niet goed weten wat een architect doet.

Meer dan de standaard 38-urenweek

Wanneer naar verloning van architecten en designers gekeken wordt dient rekening gehouden te worden met het feit dat het om een hoog opgeleide groep gaat. Bij architecten is een masterdiploma een vereiste voor erkenning. Ook twee derde van de designers heeft een masterdiploma.

Naast architecten kloppen ook designers significant meer uren dan de standaard 38-uren week, zij werken gemiddeld 47 uur. Zij verdienen gemiddeld minder dan architecten (24.239 euro netto per jaar). Bovendien moeten zij vaak meerdere jobs combineren en andere bronnen aanspreken om tot een leefbaar inkomen te komen: 45% geeft aan dat ze zonder inkomsten uit andere bronnen niet zouden rondkomen. Toch lijken ze beduidend gelukkiger. Designers zijn meer tevreden over de vergoeding voor hun prestaties (45% t.o.v. 27%). Tevens zijn ze meer tevreden over het creatieve aspect van hun job dan architecten (85% t.o.v. 66%) en ervaren ze in vergelijking met architecten meer professionele en persoonlijke steun binnen hun professionele netwerk. Ze zijn dan ook, ondanks de onzekerheid van het beroep, minder geneigd dan architecten hun job stop te zetten.

Uit het onderzoek blijkt duidelijk dat architecten en designers een specifieke groep vormen binnen de creatieve sector. Beide beroepsgroepen beoefenen een kunstendiscipline met een grote maatschappelijke toepasbaarheid. Toch maken ook deze disciplines een wezenlijk deel uit van het Vlaamse kunstenbeleid en lopen een aantal verzuchtingen gelijk met de noden van de andere creatieve beroepen. Deze draaien vooral rond een gebrekkige verloning voor het werk dat zij verrichten en de nood aan duidelijke, beschermende statuten en meer gerichte ondersteuning.

Mannenbastion

De architectenwereld is en blijft een mannenbastion, dit blijkt vooral uit de cijfers bij de oudere leeftijdsgroepen. Bij de jongere leeftijdsgroepen wordt een veel evenwichtigere genderverhouding vastgesteld: bij architecten jonger dan 35 jaar is de verhouding man/vrouw in volledige balans. De sterkere aanwezigheid van vrouwen op jonge leeftijd wordt door twee mechanismen veroorzaakt: de vroegere uitstroom van vrouwen uit het beroep omwille van de moeilijke combinatie van lange en onregelmatige werkuren en het gezinsleven, maar daarnaast zijn ook duidelijke tekenen dat vrouwen meer kiezen voor het beroep van architect... Bij designers wordt ook een daling van het aandeel vrouwen over de leeftijden vastgesteld, maar in veel mindere mate dan bij architecten en hier stelt de studie over alle leeftijden heen een evenwichtige genderverhouding vast.

Minister Sven Gatz: “Architecten en designers worden vaak gezien als een specifieke groep binnen de kunstenwereld omdat hun creativiteit meestal gelinkt is aan een gebruiksfunctie. Dit onderzoek toont aan dat de sociaaleconomische positie en de artistieke loopbaan van architecten en designers grotendeels gelijk is aan die van andere kunstenaars. Zij geven ook gelijkaardige pijnpunten en barrières aan. Ik wil daarom samen met het Departement Cultuur, Jeugd en Media pistes onderzoeken om ook deze groepen nog beter te ondersteunen in hun artistieke werk.

De volledige studie vindt u terug op: https://cjsm.be/cultuur/themas/ccs-vlaanderen/loopbanen-de-ccs

Meer informatie:

Marianne Janssens
Woordvoerder
Departement Cultuur, Jeugd en Media
M 0491 72 85 69
marianne.janssens@cjsm.vlaanderen.be

Nieuwsbrieven

BVA nieuws juni 2019 - editie 03

BVA nieuws juni 2019 - editie 03 6 jun 2019

BVA nieuws april 2019 - editie 02

BVA nieuws april 2019 - editie 02 30 apr 2019

BVA nieuws februari 2019 - editie 01

BVA nieuws februari 2019 - editie 01 28 feb 2019

BVA nieuws oktober 2018 - editie 05

BVA nieuws oktober 2018 - editie 05 11 okt 2018

Meer nieuws

F/a - Festival van de architectuur van 21 tem 27 september in Gent
F/a - Festival van de architectuur van 21 tem 27 september in Gent 11 sep 2019
vanaf 8 oktober 2019: postgraduaatopleiding 'Mens- en milieuvriendelijk bouwen en wonen'
vanaf 8 oktober 2019: postgraduaatopleiding 'Mens- en milieuvriendelijk bouwen en wonen' 17 sep 2019 Opleiding
Brussel krijgt een hypermodern Schumanplein
Brussel krijgt een hypermodern Schumanplein 17 sep 2019
WARME OPROEP VRIJWILLIGERS VOOR DE DAG VAN DE ARCHITECTUUR
WARME OPROEP VRIJWILLIGERS VOOR DE DAG VAN DE ARCHITECTUUR 11 sep 2019
Dag van de architectuur (D/a) - 22/09/2019
Dag van de architectuur (D/a) - 22/09/2019 19 aug 2019
POSTGRADUAATOPLEIDING - 'Mens- en milieuvriendelijk bouwen en wonen'
POSTGRADUAATOPLEIDING - 'Mens- en milieuvriendelijk bouwen en wonen' 8 aug 2019
UIA Friendly and Inclusive Spaces Award - call for entries
UIA Friendly and Inclusive Spaces Award - call for entries 6 aug 2019 Wedstrijd
UIA- The daylight Award 2020 - Call for nominations
UIA- The daylight Award 2020 - Call for nominations 6 aug 2019
Barbara Cappochin Biennal - International Architecture Prize
Barbara Cappochin Biennal - International Architecture Prize 6 aug 2019
ACE-UIA International Conference on Design Competitions UNESCO Headquarters, Paris, 25 October 2019 Registration open
ACE-UIA International Conference on Design Competitions UNESCO Headquarters, Paris, 25 October 2019 Registration open 6 aug 2019
VIBE CONGRES - de gezonde en veerkrachtige stad - 05/06 september 2019
VIBE CONGRES - de gezonde en veerkrachtige stad - 05/06 september 2019 11 jul 2019
Results of the Baku International Architecture Award
Results of the Baku International Architecture Award 27 jun 2019
Helsinki East Urban Centre - international ideas competition 2019-2020
Helsinki East Urban Centre - international ideas competition 2019-2020 26 jun 2019 Wedstrijd
OPROEP VOOR BAUKULTUR
OPROEP VOOR BAUKULTUR 20 jun 2019
Open ideas competition - Viinikanlahti 2030 – New lakeside district in the city centre
Open ideas competition - Viinikanlahti 2030 – New lakeside district in the city centre 4 jun 2019
Oproep voor een beter milieubeleid
Oproep voor een beter milieubeleid 18 apr 2019 Standpunt
De Kamer keurt de hervorming goed van de verzekering in de bouwsector:
De Kamer keurt de hervorming goed van de verzekering in de bouwsector: 13 mei 2019
KLIMAAT: MOETEN WIJ PANIKEREN?
KLIMAAT: MOETEN WIJ PANIKEREN? 13 feb 2019 Standpunt
2019 World Architecture Day International Poster Design Competition
2019 World Architecture Day International Poster Design Competition 3 apr 2019
BVA MEET & GREET BIJ DMOA ARCHITECTS
BVA MEET & GREET BIJ DMOA ARCHITECTS 26 mrt 2019
International Student Architectural Competition - UIA-HYP CUP 2019
International Student Architectural Competition - UIA-HYP CUP 2019 20 mrt 2019
POLO & OSAR WINNEN BVA-ARCHIGOLDCUP ANTWERPEN 2019
POLO & OSAR WINNEN BVA-ARCHIGOLDCUP ANTWERPEN 2019 13 feb 2019 Archigoldcup
22-02-2019 lancering Stynen Academy
22-02-2019 lancering Stynen Academy 5 feb 2019
A+more jaarabonnement aan 199 euro (incl. BTW) ipv 250 euro (incl. BTW) exclusief voor BVA-leden
A+more jaarabonnement aan 199 euro (incl. BTW) ipv 250 euro (incl. BTW) exclusief voor BVA-leden 4 feb 2019 BVA ledenvoordeel
UPA-BUA borderel van eenheidsprijzen 2017
UPA-BUA borderel van eenheidsprijzen 2017 18 apr 2017 Producten BVA ledenvoordeel
Union of international associations of architects
Union of international associations of architects 9 sep 2017 Update